SALAH BİRSEL’İN HAYATI, ESERLERİ / KİTAPLARI, EDEBİ KİŞİLİĞİ (YAZARLARIN VE ŞAİRLERİN HAYATI)

1919'da Balıkesir’in Bandırma ilçesinde doğdu. 1999 yılında İstanbul’da yaşamını yitirdi. Ortaöğrenimini İzmir'de Saint Joseph Fransız Okulu ve İzmir Erkek Lisesi'nde tamamladı. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne girdi. 2 yıl sonra aynı üniversitenin Edebiyat Fakültesi Felsefe bölümüne geçti, 1948'de mezun oldu. 1943-1949 arasında İstanbul Nişantaşı Ortaokulu'nda Fransızca öğretmenliği, 1953-1956 arasında iş müfettişliği, 1956-1960 arasında Edebiyat Fakültesi Kütüphane Müdürlüğü, 1960-1973 arasında Türk Dil Kurumu Yayın Kolu Başkanlığı yaptı.

İlk şiirleri 1937'de "Gündüz" dergisinde yayınlandı. 1940-1950 arasında "İnkılapçı Gençlik", "Sokak", "İnsan", "Seçilmiş Hikayeler" gibi dergiler şiirlerine yer verdi. "Yenilik", "İnsan", "Sokak" ve "Nokta" dergilerinin yayını çalışmalarına katıldı. Şiirleri öncelikle zekaya, ince alaya dayanan yergi ağırlıklı şiirler. Garip ve İkinci Yeni akımlarını kendine göre yorumlayarak uzaktan izledi. Şiirlerinde (bilgi yelpazesi.net) halk şiirine yaklaşan bir söyleyiş yöntemine ulaştı. Yalın üslubu, hoşgörülü konu seçimleri ve ince alaylı yaklaşımıyla, kendine özgü farklı bir yerde bulundu. Asıl ününü 1970'lerde peş peşe yayınlanan "denemelerle" kazandı.

Günlük konuşma dilinde pek az bilinen sözcük ve deyimlerden başka, kendi yarattığı ilginç deyişleri de sıkça kullandığı ve anlatımına egemen kıldığı alaycı tavrıyla bu denemelerde özgün bir üslup yarattı. "Salâh Bey Tarihi"ni oluşturan "Kahveler Kitabı", "Ah Beyoğlu, Vah Beyoğlu", "Boğaziçi Şıngır Mıngır", "Sergüzeşt-i Nono Bey", "Elmas Boğaziçi" ve "İstanbul-Paris" kitaplarında, geçmişin İstanbul kahvelerini, Beyoğlu ve Boğaziçi'nin sanat çevrelerini anlattı.

1990'larda büyük bir coşkuyla tekrar şiire döndü. İroni ve humor özellikleri taşıyan şiirleriyle modern şiirimizi tema ve dil bakımından demokratlaştırdı, geliştirdi.

Eserleri

Şiir:

Dünya İşleri (1947)

Hacivat’ın karısı (1955)

Ases (1960)

Kikirikname (1961)

Haydar Haydar (1972)

Köçekçeler (1981)

Bütün Şiirleri (1986)

Varduman (1993)

Yalelli (1994)

İnce Donanma (1995)

Rumba da Rumba (1995)

Yaşama Sevinci (1995)

Çarleston (1995)

Baş ve Ayak (1997)

Sevdim Seni Ey İnsan (1997)

Deneme, Eleştiri, Günlük:

Şiirin İlkeleri (1952)

Günlük (1955)

Sev Beni Sev (1957)

Kendimle Konuşmalar (1969)

Şiir ve Cinayet (1975)

Kahveler Kitabı (1975)

A Beyoğlu Vah Beyoğlu (1976)

Kuşları Örtünmek (1976)

Kurutulmuş Felsefe Bahçesi (1979)

Boğaziçi Şıngır Mıngır (1980)

Halley Kimi Kurtarır (1981)

Paf ve Puf (1981)

Hacivat Günlüğü (1982)

Sergüzeşt-i Nono Bey ve Elmas Boğaziçi (1982)

Amerikalı Tolstoy (1983)

İstanbul-Paris (1983)

Bir Zavallı Sarı At (1985)

Yapıştırma Bıyık (1985)

Şişedeki Zenci (1986)

Asansör (1987)

Kediler (1988)

Aynalar Günlüğü (1988)

Seyirci Sahneye Çıkıyor (1989)

Bay Sessizlik (1990)

Nezleli Karga (1991)

Yaşlılık Günlüğü (1992)

Gandhi ya da Hint Kirazının Gölgesinde (1993)

Gece Mavisi (1994)

Papağanname (1995)

Yanlış Parmak (1996)

Roman:

Dört Köşeli İnsan (1961)

İnceleme:

Fransız Resminde İzlenimcilik (1967)

Goethe (1972)