SADRİ ERTEM’İN HAYATI, KİTAPLARI, SANATI, ESERLERİ, EDEBİ KİŞİLİĞİ (YAZARLARIN VE ŞAİRLERİN HAYATLARI, KİTAPLARI)

(1898-1943)

Türk roman ve hikaye yazarı. İstanbul’da doğmuştur. Çocukluğu babasıyla birlikte İstanbul dışında geçmiştir. Meşrutiyetin ilanından sonra(1908) yerleştikleri Üsküdar’da Askeri Rüştiye’de okumuş daha sonra Üsküdar İdadisini bitirmiştir. (1914) I. Dünya savaşına yedek subay olarak katıldığı için İstanbul Darülfünunun Felsefs bölümüne girdiği halde devam olanağını bulamamışsa da fakülteyi bitirmiştir. (1920)

Kurtuluş savaşında Anadoluya geçmiş Ankara’da Milliye ve Yeni Gün gazetelerinde yazı işleri müdürü olarak görev almıştır. Kısa süre İstanbul’da Son Telgraf gazetesindeki baş yazarlığından sonra (1924-1925) çeşitli okullarda felsefe öğretmenliği yapmıştır. 1939 yılında Kütahya’dan milletvekili seçilmiştir.

I. Dünya savaşı kuşağınınb hareketli kalemlerinden biri olan Sadri Ertem’in en önemli eserlerl(1931-1943) yılları arasında yayınlanmıştır. Gazeteciliğin yarattığı alışkanlık sınırları içinde, hikaye ve romanlarının kuruluş, anlatım ve teknik yönlerinden başarılı bir düzeye eriştiği söylenemez. Bu eksikliğe karşılık ele aldığı konulardaki gerçekçi tutumu zamanında çok sayılı örnekleri olmayan tenkitçi gerçekçilik türünün ilk çabaları olmak bakımından önemlidir.

Köy yaşantısını değişik bir gözle getiren hikayelerinde aynı zamanda işçi-işveren çelişkilerini işleyen konulara yer vermesi, yaşadığı dönem ve koşullar göz önüne alınarak değerlendirilmelidir. Sadri Ertem günümüzün beğeni ölçüleri içinde (bilgi yelpazesi.net) belgesel yönü ağır basan sanatçı sayılabilse de estetik yönden kusurlar taşıyan eserleri, gene de gerçekçilik anlayışını kendisinden sonra yaratılan ürünlerine açılan yni bir yol olmak niteliği gösteren bir düzeydedirler. Hikayelerinin birçoğu Almanca, Fransızca, Rusca, İngilizce ve Çinceye çevrilmiştir.

Yazar hayatını romana yansıtmıştır. Romanda Sacit’in arkadaşı yazarın kendisidir. Çünkü yazarın ve Sacit’in arkadaşının hayatı birbiriyle örtüşmektedir. Her ikisi, de Üsküdar’da Askeri Rüştiyede okumuş ve gazetecilikle uğraşmışlardır. Dolayısıyla yazarın sanatını hayatıo belirlemiştir.

Eserleri:

Öykü:

Silindir Şapka Giyen Köylü(1933), Bacayı indir Bacayı Kaldır(1933), Korku(1935), Bay Virgül(1935), Bir Şehrin Ruhu(1938)

Roman:

Çıkrıklar Durunca(1931), Bir Varmış Bir Yokmuş(1933), Düşkünler(1935), Yol Arkadaşları(1945)

Gezi-Denemeler-İncelemeler:

Kıyılardan Stepe, Bir Vagon Penceresinden(1934). Modern Avrupa İktisat Tarihi(1934), Politika Felsefesi(1935), Ankara-Bükreş(1937), Fikir Ve Sanat(1939), Türk İnkılabının Karakteri(1939), Avrupa’nın İskeleti(1940), Propoganda(1941-1942)