OSMAN CEMAL KAYGILI’NIN HAYATI, KİTAPLARI, SANATI, ESERLERİ, EDEBİ KİŞİLİĞİ (2) (YAZARLARIN VE ŞAİRLERİN HAYATLARI, KİTAPLARI)

Hayatı:

Osman Cemal KAYGILI, 1890 yılında İstanbul’da doğdu. Babası bir mahalle bakkalıydı. Orta öğrenimini Eğrikapı Merkez Rüştiyesi’nde tamamladı. Menşei Kuttab-ı Askeriye’yi bitirerek Erkan-ı Harbiye-i Umumiye dairesinde(1906), Kıtaat-ı Fenniye Müfettişliği kaleminde çalıştı  (1909).

Mahmut Şevket Paşa suikastı ile ilgili görülen muhaliflerle birlikte Sinop’a sürgün edildi. Seferberlikte, bir süre katiplik göreviyle gezici tümenlerde bulundu;hastalığı nedeniyle emekliye ayrıldı(1918). Şehrin sur diplerinde bir mahalleye yerleşti ve İstanbul’un yoksul kesimleriyle gönül bağı kurdu.

Zaman zaman vapurlarda biletçilik, Pazar yerlerinde manifaturacılık, sütçülük yaptı. Cumhuriyetten sonra İmam Hatip Okulu’nda, Çemberlitaş Ortaokulunda. Fener Kız Lisesi’nde Türkçe öğretmenliği yaptı. Kansere yakalandı. 10 Ocak 1945’te İstanbul’da öldü. Eyüp Tokmaktepe Mezarlığı’na gömüldü.

Sanat Anlayışı:

Osman Cemal, edebiyata 1920’lerde mizah yazarlığı ile başladı. İlk  yazısı Baha Tevfik’in “Eşek”adlı güldürü dergisinde çıkmıştı. Sonra Haber, Alemdar, Cumhuriyet, Akşam vb. dergi ve gazetelerinde yazdı.

Osman Cemal, bazı yazılarında “Anber” takma ismini kullandı. Hüseyin Rahmi Gürpınar ve Ahmet Rasim çizgisinde geliştirdiği hikayelerinde zengin folklor malzemesinden de yararlanmasını bildi.

Kenar mahallede yetişmiş olan Kaygılı, yaşamı boyunca yetiştiği çevreden kopmamış, halkın törelerini ve gündelik uğraşlarını bütün eserlerinde yansıtmıştır. Kaygılı, halk varlığını ve kişileri sanat için gerçek bir motif olarak ele almıştır. Bu nedenle eserlerinde karşımıza çıkan kişiler edebiyatımızdaki kalıplaşmış, klasik türden değildir. Bu tiplerin edebiyatımıza (bilgi yelpazesi.net) ilk kez onun eserleriyle girdiğini söyleyebiliriz. O, eserlerinde İstanbul’un kıyı köşe semtlerini, sur dışında yaşananları, yoksul ve dürüst insanları,başlı başına bir dünya oluşturmuş Çingeneleri, işinde gücünde küçük esnafı anlatmıştır. İddiadan uzak, içli, içten dağınık örgülü bir anlatımı vardır.

Hikayelerinde de bu tiplerin duyuşları, yaşantıları, şivelerini sıkça kullanan yazar, adeta bunları en canlı örnekleriyle günümüze taşımıştır.

İstanbul’u semt semt, köşe bucak bilen, bilmekle kalmayıp her bölgedeki yaşam tarzları üzerine engin tecrübeleri olan bir “halk yazarı”dır.

Çingeneler adlı eseriyle CHP Roman Yarışması’nı kazandı(1942).

Eserleri:

Roman:

- Aygır Fatma(1944)

- Bekri Mustafa(1944)

- Çingeneler(1939)

Öykü:

- Eşkiya Güzeli(1929)

- Sandalım Geliyor Varda(1938)

- Altın Babası(1923)

- Bir Kış Gecesi(1923)

- Çingene Kavgası(1925)

- Gonca’nın İntiharı(1925)

Araştırma-Folklor:

- İstanbul’un Semai Kahveleri ve Meydan Şairleri(1937)

- “Argo Lügati “ adlı eseri tefrika olarak yayımlandı ama basılmadı.