FAKİR BAYKURT’UN HAYATI, KİTAPLARI, SANATI, ESERLERİ, EDEBİ KİŞİLİĞİ (2) (YAZARLARIN VE ŞAİRLERİN HAYATLARI, KİTAPLARI)

1929-1999

Günümüz öykü ve roman yazarlarındandır. 1929-1999 tarihlerinde yaşamıştır.

Gönen Köy Enstitüsü’nü bitirince (1948) beş yıl köy öğretmenliği yaptı. Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü’ndeki öğrenimini tamamlayınca da (1955) ortaokul öğretmeni olarak Sivas, Hafik ve Şavşat’ta çalıştı, ilköğretim müfettişliği yaptı. TÖS (Türkiye Öğretmenler Sendikası) ve TÖDMF(Türkiye Öğretmen Dernekleri Milli Federasyonu) Genel Başkanı oldu. Baykurt bu etkinliklerinden ötürü 1971’de sıkıyönetimce tutuklandı;askeri mahkeme önünde uzun süre yargılanıp beraat etti.

Kendi kaleminden ayrıntılı yaşam öyküsü, Papirüs dergisindedir. (46-47, Mayıs 1970). Öğrenciliğinde Köy Enstitüleri Dergisi’nde (Temmuz 1946) Tahir Baykurt imzalı şiirleriyle sanat hayatına girdi. Şiiri köy notları ve hikayeler izledi, sonra romana geçti. Yazarın bütün endişesinin “içinde doğup yetiştiği köylülerin hallerini, sanatın gerçeklerini de göz önünde tutarak ortaya sürmek;sanatın en iyi amacının, hem konusu olan insanı, hem de okuyanı, bulunduğu durumdan biraz daha ileri sıçratmak” olduğunu belirten ve eserleri tükendikçe yeni baskıları yapılan Baykurt, bu tutumuyla gerçekçi, devrimci romancılarımız arasında yer aldı.

Romanları:

Yılanların Öcü(1959), Irazcanın Dirliği(1961), Onuncu Köy(1961), Amerikan Sargısı(1967), Kaplumbağalar(1967), Tırpan (1970), Köygöçüren (1973), Keklik(1975), Kara Ahmet Destan(1977), Yayla(1977)Yüksek Fırınlar(1983) Koca Ren (1986), Yarım Ekmek (1997) Öykü kitapları: Çilli(1955), Efendilik Savaşı(1959), Karın Ağrısı (1961), Cüce Muhammet (bilgi yelpazesi.net) (1964), Anadolu Garajı (1979), On Binlerce Kağnı (1971), Can Parası(1973), İçerdeki Oğul (1974), Sınırdaki Ölü(1975), Gece Vardiyası(1982), Barış Çöreği(1982)Duisburg Treni (1986), Bizim İnce Kızlar(1992)Dikenli Tel(1998)

Yazıları:

Efkar Tepesi(1960), Şamaroğlanları (1976), Yeni kölelik mi?(1996), Benli Yazılar(1998)

Halk Kitabı:

Kerem ile Aslı(1964), Kale Kale (1978).

1980’de Dört Çocuk Kitabı Yayımladı:

Topal Arkadaş, Yandım Ali, Sakarca, Sarı Köpek. Daha sonra bunlara iki masal cildi ekledi: Dünya Güzeli(1985), Saka Kuşları (1985)1989 yılında bir şiir kitabı yayınladı.

Gezi Yazıları:

Dünyanın Öteki Ucu(1998), özyaşamöyküsünün ilk üç cildi ise Özüm Çocuktur, Köy Enstitülü Delikanlı(1998) ve Kavacık Köyünün Öğretmeni(1999)adıyla kitaplaştı.

Aldığı Ödüller:

Sinemaya da aktarılan tiyatroda oynanan(1966) ve Prof. H. W. Brans tarafından Irazcanın Dirliği ile birlikte Almanca’ya çevrilen (1964)Yılanların Öcü, Cumhuriyet gazetesinin Yunus Nadi Roman Mükafatı’nda birincilik kazanmıştı (1958). Baykurt daha sonra Sınırdaki Ölü ile 1970 TRT Öykü Ödülü’nü, Tırpan ile 1970 TRT ve 1971 Türk Dil Kurumu Roman Armağanlarını, ayrıca 1980 Avni Dilligil Tiyatro Ödülü’nü, Can Parası ile 1974 Sait Faik Öykü Armağanı’nı, Kara Ahmet Destanı ile de 1978 Orhan Kemal Roman Armağanı’nı kazandı. Taner Barlas’ın oyunlaştırdığı Tırpan 1979’da İstanbul Şehir Tiyatrosu ile İzmir Devlet Tiyatrosu’nda oynanarak Avni Dilligil En iyi oyuncu ve Yazar Ödüllerini kazandı. Mahmut Gököz tarafından tiyatroya uyarlanan çocuk romanı Sakarca, Tiyatro 79 dergisi tarafından “yılın oyunu” seçildi(1979). Almanca’ya çevrilen Barış Çöreği ile 1984 Berlin Senatosu Çocuk Yazını Ödülü’nü, Gece Vardiyası ile 1985 Alman Endüstri Birliği(BDİ) Yazın Ödülü’nü aldı.