ATTİLA İLHAN’IN HAYATI, ESERLERİ / KİTAPLARI, EDEBİ KİŞİLİĞİ (ATİLLA İLHAN) (YAZARLARIN VE ŞAİRLERİN HAYATI)

Atilla İlhan 1925 yılında İzmir’in Menemen İlçesinde dünyaya geldi. İlköğrenimini burada tamamladıktan sonra ortaöğrenimi için İzmir Erkek Lisesi’ne başladı. Ancak burada okurken Türk Ceza Kanunu’nun 141. maddesince bu okuldan atıldı.

Aynı yıl Danıştay kararıyla yeniden okula dönüş yaptı. Sonra İstanbul Işık Lisesi’nde okudu ve liseyi burada bitirdi. Bu yıllarda ilk şiiri Balıkçı Türküsü adıyla Yeni Edebiyat gazetesinde (sayı: 23, 1. 10. 1941), ilk düzyazısı ise (Kültürümüz Üzerine Düşünceler) Balıkesir’de yayınlanan Türk Dili Gazetesi’nde (29. 10. 1944) yer almıştır.

1946 yılında Cumhuriyet Halk Partisi’nin açmış olduğu şiir yarışmasında sonradan Duvar kitabına aldığı “Cebbaroğlu Mehemmed” adlı eseriyle ikincilik ödülünü aldı. 1948 yılında “Duvar” adlı eserini yazdı. Bir yıl sonra İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ndeki yüksek öğrenimini yarıda bırakmak zorunda kaldı ve bu yıl içinde ilk kez Fransa’ya gitti.

Atilla İlhan sonraki senelerde çeşitli gazetelerde (Yeni Ortam, Dünya, Milliyet, Söz, Güneş, Meydan) köşe yazarlığı yaptı ve sinema eleştirileri yazarak senaryo yazarlığına başladı. Senaryolarını yazarken Ali Kaptanoğlu adını kullandı.

Senaryosunu yazdığı Sekiz Sütuna Manşet (6 bölüm) 1982’de, Kartallar Yüksek Uçar (12 bölüm) 1984’te, Yarın Artık Bugündür 1986’da, Yıldızlar Gece Büyür (16 bölüm) 1992’de, Tele-Flaş (13 bölüm) 1993’de TV dizisi olarak oynandı.

1953’te Sokaktaki Adam (roman), 1954’te Sisler Bulvarı (şiir), 1955’te Yağmur Kaçağı (şiir), 1957’de Zenciler Birbirine Benzemez (roman), 1959’da Abbas Yolcu (gezi), 1960’ta Ben Sana Mecburum (şiir), 1962’de Bela Çiçeği (şiir), 1963’te Kurtlar Sofrası I, 1964’te Kurtlar Sofrası II (roman) adlı eserini kaleme aldı.

1965 yılından 1973 yılına kadar Demokrat İzmir gazetesi genel yayın müdürlüğü yaptı. Bu süre zarfında Yasak Sevişmek (şiir), Hangi Sol (inceleme), Hangi Batı (inceleme), Bıçağın Ucu (roman) ve Tutuklunun Günlüğü (şiir) adlı eserlerini yazdı. Tutkunun Günlüğü adlı eseriyle Türk Dil Kurumu 1974 şiir ödülünü kazandı.

1975 yılında Faşizmin Ayak Sesleri (inceleme) ve Sırtlan Payı (roman)’nı yazdı. Sırtlan Payı adlı kitabıyla Yunus Nadi Armağanı’nı kazandı. 1975 yılından 1979 yılı sonlarına kadar Ankara Bilgi Yayınları’nda genel yayın müdürlüğü yaptı. Bu yıllar arsında da Hangi Sex (inceleme), Böyle Bir Sevmek (şiir), Yaraya Tuz Basmak (roman), Hangi Sağ (inceleme), Gerçekçilik Savaşı (inceleme) ve Fena Halde Leman adlı eserlerini kaleme aldı.

1981 yılında Hangi Atatürk’ü yazdı ve aynı yıl Sanat Olayı’nda yazı işleri müdürlüğü yaptı ve TRT için senaryolar yazdı. Sonraki yıllarda Batının Deli Gömleği (inceleme-1982), Dersaadet’te Sabah Ezanları (roman-1982), Elde Var Hüzün (şiir-1982), İkinci Yeni Savaşı (inceleme-1983), Haco Hanım Vay (roman-1984), Sayım Suyum Yok (inceleme-1985), Yanlış Kadınlar Yanlış Erkekler (inceleme-1985), Ulusal Kültür Savaşı (inceleme-1986), Korkunun Krallığı (şiir-1987), O karanlıkta Biz (roman-1988), Sosyalizm Asıl Şimdi (inceleme-1991), Aydınlar Savaşı (inceleme-1991) (bilgi yelpazesi.net), Kadınlar Savaşı (inceleme-1992), Hangi Edebiyat (inceleme-1993), Hangi Laiklik (inceleme-1995), Hangi Küreselleşme (inceleme-1997), Bir Sağ Kırmızı Karanfil, Ayrılık Sevdaya Dahil (şiir-1993) adlı eserlerini yazdı.

Şairliğinin ilk on yılını, destan boyutlarıyla ve duygusal, gergin bir hava içinde, İkinci Dünya Savaşı’nın Avrupa’yı saran bezginlik çöküntülerini yansıtmaya adamıştı.

Zamanla (1955 ve sonraki yıllar) toplumcu kollayışı bırakmamakla birlikte tek insanın duygu dünyasından kesitler verdi; artistik abartmalarla ve yerli dünya görüşüne de yaslanarak, bireysel temaları işledi. Aynı gerginlik ve gerilim kendine özgü bir söz dizim ve hazinesiyle at başı, çarpıcı benzetmelerle zenginleşmiş romanlarında da görülür.

Eleştiride uzun zaman toplumcu gerçekçilik ilkelerine bağlı kalmıştır.

Eserleri

Şiir:

Duvar (1948)

Sisler Bulvarı (1954)

Yağmur Kaçağı (1955)

Ben Sana Mecburum (1960)

Bela Çiçeği (1962)

Yasak Sevişmek (1968)

Tutkunun Günlüğü (1973)

Böyle Bir Sevmek (1977)

Elde Var Hüzün (1982)

Korkunun Krallığı (1987)

Ayrılık Sevdaya Dahil (1993)

Roman:

Sokaktaki Adam (1953)

Zenciler Birbirine Benzemez (1957)

Kurtlar Sofrası (1963/64)

Bıçağın Ucu (1973)

Sırtlan Payı (1974)

Yaraya Tuz Basmak (1978)

Fena Halde Leman (1980)

Dersaadet’te Sabah Ezanları (1981)

Haco Hanım Vay (1984)

O Karanlıkta Biz (1988)

Gezi-Deneme-Eleştiri:

Abbas Yolcu (1957)

Hangi Sol (1971)

Gerçekçilik Savaşı (1980)

Hangi Atatürk (1981)

Batı'nın Deli Gömleği (1982)

İkinci Yeni Savaşı (1983)

Sağım Solum Sobe (1985)

Yanlış Kadınlar Yanlış Erkekler (1985)

Ulusal Kültür Savaşı (1986)

Ödülleri

1946 CHP Şiir Yarışması Birinciliği

1974 Türk Dil Kurumu Şiir Ödülü Tutuklunun Günlüğü ile

1975 Yunus Nadi Roman Armağanı Sırtlan Payı ile