Geri Dönüş Yolu: eğitim öğretim ile ilgili belgeler > konu anlatımlı dersler > fen ve teknoloji dersi ile ilgili konu anlatımlar

HAREKET, HAREKET FORMÜLLERİ, HAREKET ÇEŞİTLERİ, HAREKET NEDİR, ÖZELLİKLERİ, YÖRÜNGE (FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ KONU ANLATIM)

Hareket: Bir cismin sabit kabul edilen bir noktaya göre zamanla yer değiştirmesidir.

Oturduğumuz yerden duvarda asılı olan saate baktığımızda saat bize göre hareket etmiyor. Ancak saatin yelkovanına baktığımızda 12 rakamının üzerindeki yelkovanı beş dakika sonra 1 rakamının üzerinde görürüz. Yelkovan bize göre hareketlidir.

Hareket gözlendiği sisteme göre değişen bir kavramdır. Bir otobüsteki iki yolcu birbirlerine göre hareket etmez. Ancak yolun kenarından bakan bir kişiye göre yolcular hareket eder.

Yer Değiştirme: Bir cismin bulunduğu yere konumu denir. Şekilde A noktasında bulunan bir ağaca göre bir kişinin ilk konumu B noktası olsun. Daha sonra C konumuna geldiğinde bu kişi yer değiştirmiştir.

Yer değiştirme vektörel bir büyüklüktür. Son konum ile ilk konumun farkı yer değiştirmeyi verir.

YER DEĞİŞTİRME = SON KONUM – İLK KONUM

→      →    →

BC = AC – AB

Örnek: Şekilde doğru üzerinde bulunan cismin ilk konumu A noktası son konumu B noktası ise, cisim kaç metre yer değiştirmiştir?

Çözüm:

Yer değiştirme = Son konum – İlk konum

   →    →  →

  ∆X = B – A

  ∆X = 100 – (-50)

  ∆X = 150m    (Cisim 150m yer değiştirmiştir.)

Yer değiştirmeyi  “∆X”  işareti ile gösteriyoruz.

Örnek: Şekle göre cisim kaç metre ve hangi yönde hareket etmiştir?

Çözüm:

             Y = İlk konum            X = Son konum

           ∆X = X-Y

           ∆X = -20-40

           ∆X = -60m   (Cisim (-) yönde 60 metre yer değiştirmiştir)

Hız: Bir cismin birim zamanda (saniye-dakika-saat) yaptığı yer değiştirmeye o cismin hızı denir.

Birim zamandaki yer değiştirmeyi bulmak için yer değiştirme zamana bölünür.

Hızın birimi yer değiştirme ve zaman birimine bağlıdır. Eğer yer değiştirme birimi metre(m), zaman birimi saniye (s)  alınırsa, hız  birimi m/s olur. Hız da vektörel bir büyüklüktür. Yani yönü olan büyüklüktür.

Örnek: 200 metre yolu  40 saniyede koşan bir çocuğun hızı kaç m/s dir?

Çözüm:

Çocuk bir saniyede 5 metre yol almıştır. Yer değiştirme yerine yol kavramını da kullanabiliriz.

Örnek:  A ve B şehirleri arası 224 km dir. A şehrinden B şehrine hareket eden bir kamyon 4 saatte B şehrine ulaşıyor. Kamyonun hızını bulunuz.

Çözüm:

 →

∆X = 224 km      t = 4 sa        V = ?

        →

→     ∆X                   224 km

 V = -----           V = ----------            V = 56 km/ sa dir.

           T                       4 sa

Hız formülü ile yol veya zaman da bulunur.

 →     →                                       ∆X

∆X =  V  .  t                           t = -----

                                                      V

Örnek: Hızı 90 km/sa olan bir otomobil 3 saatte kaç km yol alır?

Çözüm: 

                                                      →

V = 90 km /sa          t = 3 sa         ∆X = ?   

      →      →

∆X =  V  .  t               ∆X = 90 km/sa . 3 sa          ∆X = 270 km 

Karşılıklı(zıt) yönde hareket eden cisimlerin toplam hızı, bu cisimlerin hızlarının toplamına eşittir.

Örnek: İki şehir arasındaki uzaklık 450 km dir. Aynı anda (bilgi yelpazesi.net) karşılıklı olarak 50 km/sa ve 40 km/sa  hızla hareket eden iki kamyon kaç saat sonra karşılaşır?

Çözüm:

∆X = 450 km    V₁ = 50 km/sa       V₂ = 40 km/sa      t = ?

→   →   →

V = V₁  + V₂               V = 50 km/sa + 40 km/sa        V = 90 km/sa

      ∆X                    450 km

t = -----             t = -----------        T = 5 saat sonra karşılaşırlar.

       V                    90 km/sa

Not: Aynı yönde hareket eden cisimlerin toplam hızı cisimlerin hızlarının farkına eşittir.

Örnek: Aralarındaki uzaklık 90 m olan iki çocuk aynı anda ve aynı yönde koşmaya başlıyorlar. Arkadan koşanın hızı 7 m/s, önden koşanın hızı 5 m/s dir. Arkadaki çocuk kaç saniye sonra önden koşan çocuğu yakalar?

Çözüm:

 ∆X = 90 m               V₁  = 7 m/s              V₂  = 5 m/s              t = ?

 V = V₁  - V₂         V = 7 – 5              V = 2 m/s

          ∆X                             90 m           

    t = -----                    t = -----------           T = 45 saniye sonra yakalar.          

           V                             2 m/s

HAREKET ÇEŞİTLERİ:  

a) Sabit Hızlı Hareket: Bir hareketli cisim eşit zaman aralıklarında eşit miktarda yer değiştiriyorsa bu cisim sabit hızlı hareket yapıyor denir.

Her nokta arası 10 m dir. Bir araba her bir saniye sonra bu noktalardan geçmiştir. Yani sabit hızlı bir hareket yapmıştır. Hareketi grafik ile de gösterebiliriz. Grafikte görüldüğü gibi cisim 4 saniye hareket etmiştir. Başlangıçtan itibaren hız değişmemiş, 10 m/s olarak kalmıştır. Grafikteki alan alınan yol miktarını vermektedir. Alan bir dikdörtgen olduğuna göre, Alan = 10 . 4 = 40    Bu cisim 40 metre yol almıştır.

b)Hızlanan Hareket: Bir otomobil harekete başladıktan sonra hızı gittikçe artar. Örneğin: İlk 1 saniyede 2 m yol almışsa, ikinci 1 saniye aralığında 4 m ve üçüncü bir saniye aralığında 6 m şeklinde hızlanarak yol alır. Bu şekilde yapılan hareketlere hızlanan hareket denir.

Örnek: Duran bir otomobil harekete başlayarak düzgün hızlanıyor ve 10 saniyede hızını 15 m/s ye çıkarıyor. Bu hareketin hız-zaman grafiğini çiziniz.

T = 10 s

V₁= İlk hız = 0

V₂= 15 m/s

Grafikte görüldüğü gibi otomobilin hızı  0 dan başlayarak 10. saniyede 15 m/s olmuştur.

Eğer istersek otomobilin aldığı yolu bulabiliriz. Hız-Zaman grafiği altındaki alan bir üçgendir.

                            10.15

Üçgenin Alanı = --------  =  75 m ( Alınan Yol)

                                2

c)Yavaşlayan Hareket: Bu harekete örnek olarak giden bir otomobilin frene basılarak durdurulmasını gösterebiliriz. Her saniye hız azalır ve sonunda sıfır (0) olur.

Hareketin grafiği ise şöyle olur. Örneğin; 40 m/s hızla giden bir araba düzgün yavaşlayarak 10 saniyede durur.

Görüldüğü gibi başlangıçtaki 40 m/s olan hız (bilgi yelpazesi.net) 10 saniye sonra 0 a indi.

Aldığı yol üçgenin alanıdır.

           40.10

∆X = ---------        ∆X = 200 m  dir

              2

YÖRÜNGE:

Hareketli bir cismin hareketi süresince bulunduğu noktaları birleştiren çizgiye hareketin yörüngesi denir.

Düz bir doğru üzerinde hareket eden cismin yörüngesi doğrudur. Eğer cismin geçtiği noktaları birleştiren çizgi çember ise hareketin yörüngesi çemberdir. Saatteki yelkovanın ucu çembersel yörünge çizmektedir. Dünyamızın güneş etrafındaki hareketinin yörüngesi elipstir. Bir hortumun ucundan çıkan suyun yörüngesi eğridir.

“FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ İLE İLGİLİ KONU ANLATIMLAR” SAYFASINA GERİ DÖNMEK İÇİN

>>>TIKLAYIN<<<

“FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ İLE İLGİLİ TEST SORULARI, SORU BANKASI” SAYFASINI
GÖRMEK İSTERSENİZ

>>>TIKLAYIN<<<

“FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ İLE İLGİLİ YAZILI SORULARI” SAYFASINI GÖRMEK İSTERSENİZ

>>>TIKLAYIN<<<

EKLEMEK İSTEDİKLERİNİZ VARSA AŞAĞIDAKİ "Yorum Yaz" kısmına ekleyebilirsiniz.

Yorumlar (4) . >Yazan: Tugba >Yorum: süper bir site herkese öneririm.. hemde hemen xd . >Yazan: adim gerek li deil >Yorum: süper bir site herkese öneririm.. >Yazan: burcu >Yorum: bu çok harika...süper yaa:) çok beğendim aradığım her şey burada var... herkese tavsiye ederim.... >Yazan: öykü >Yorum: yha bu site çok güzel bir site ben ödevlerimi hep buradan yapıyorum hem konu anlatiyo hem çüzdürüyo bu siteyi çok sevdim tercih ederim süper bi site arkilerime söyledim onlarda giriyor arkilerim bu siteden çok memnun benim gibi. >>>YORUM YAZ<<< Not: Yorum Yaz Bölümünden Yazılar Da Gönderebilirsiniz. Yazıyı belgenizden kopyalayıp aşağıdaki Yorumunuz Kutucuğu'na yapıştırmanız yeterli...  Adınız:  Yorumunuz : Yorumunuzda Silmek istediğiniz kelime veya cümle varsa kelimeyi fare ile seçin ve delete tuşuna basın...   Eklediğiniz yorumlar/yazılar onaylandıktan sonra siteye eklenecektir.  E Mail (Zorunlu Değil):

Bilgiyelpazesi.Net Ana Sayfası Bu Yazıyı İndir Sık Kullanılanlara Ekle

<<<TELİF HAKKI KONUSU (ALTTAKİ KAYAN YAZI) LÜTFEN OKUYUNUZ !.>>>>

...Değerli Ziyaretçilerimiz... Sitemizde sizler için hazırladığımız binlerce yazı bulunmaktadır... Hassas davranmamıza karşın gözümüzden kaçan bazı yazılar telif hakkıyla korunuyor olabilir... Telif Hakkıyla korunan yazılarla karşılaşırsanız (KAYNAK GÖSTERMENİZ ŞARTIYLA) yazıların altındaki YORUM YAZ kısmına bildirmenizi rica ederiz... Bu tür yazılar derhal siteden kaldırılacaktır... Saygılarımızla ... Bilgiyelpazesi Ekibi...

SİTEDEKİ KİŞİ SAYISI

Toplam:

SİTEMİZE KİM NEREDEN GELMİŞ HANGİ SAYFADA GEZİNİYOR

Bilgiyelpazesi Net

Sayfanızı Da Tanıtın

Eğitim ve Ögretim Ödev

Zirve100 Sayac

V9 Navigasyon

BUGÜN EN ÇOK ZİYARET EDİLEN İLK 10 SAYFA